Συνέντευξη του πρώην υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ΝίκουΤόσκα στην εφημερίδα “Αυγή”

Νίκος Τόσκας: Η ανακύκλωση της βίας και η ένταση θα είναι σε βάρος όλων μας

Η ανακύκλωση της βίας (αυτής που εμείς είχαμε μειώσει σημαντικά) και η ένταση φοβάμαι ότι τροφοδοτείται και θα είναι σε βάρος όλων μας” επισημαίνει στην “Αυγή” ο πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας σχολιάζοντας την έξαρση της αστυνομικής βίας επί της κυβέρνησης της Ν.Δ.

Ο Ν. Τόσκας εκτιμά ότι “οι προτεραιότητες (καταλήψεις, σκληρή καταστολή, κεντρικά σημεία αντί περιφέρειας Αθήνας) καθορίζονται από το υπουργείο και έπειτα ‘λύνονται τα χέρια’ συγκεκριμένων μονάδων για να εκτελέσουν με όποιο τρόπο θέλουν την αποστολή τους και στη συνέχεια δικαιολογούνται από τον πολιτικό τους προϊστάμενο”.

Ο Ν. Τόσκας παρατηρεί ότι η Ν.Δ. και τα ΜΜΕ της “προσπάθησαν να πείσουν ότι η ‘καρδιά’ του προβλήματος της ασφάλειας είναι στα Εξάρχεια”. Ο Ν. Τόσκας υπογραμμίζει ότι “δεν έδωσαν το βάρος που έπρεπε στην αστυνόμευση στην υπόλοιπη Αττική, αυξήθηκε η εγκληματικότητα και η παραβατικότητα”. Αποτιμώντας τα όσα έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ επί τέσσερα χρόνια, ο Ν. Τόσκας παραδέχεται ότι, “δυστυχώς, ούτε οι συνειδήσεις ούτε το πλέγμα των κανονισμών, οδηγιών, συνηθειών αλλάζει σε 4,5 χρόνια”, τονίζει όμως ότι “με εμάς οι αυθαιρεσίες ήταν λίγες και η εγκληματικότητα μειώθηκε και μάλιστα σε εποχή κρίσης”.

Όσον αφορά το προσφυγικό, ο Ν. Τόσκας σημειώνει ότι, παρά τις ακόμα και 10.000 εισόδους προσφύγων την ημέρα, “δεν αφήσαμε ποτέ να γίνουν τα νησιά ‘μαύρες τρύπες’”. Ο Ν. Τόσκας επικρίνει την κυβέρνηση γιατί έφτασαν να βρίσκονται 41.000 πρόσφυγες στα νησιά ως “αποτέλεσμα της αδράνειάς της το καλοκαίρι, της συνεχούς αλλαγής υπευθύνων και όλα αυτά γιατί νόμιζε ότι με σκληρή στάση και επιστροφές χωρίς διαδικασίες θα αντέστρεφε τις ροές”. Ο Ν. Τόσκας προβλέπει ότι τα κλειστά κέντρα “θα γίνουν εστίες πολλαπλών εξεγέρσεων και δημιουργίας έντασης”, ενώ η Ευρώπη θα μείνει ικανοποιημένη και “δεν θα πιέζεται και δεν θα βοηθάει”.

Σχολιάζοντας την ένταση με την Τουρκία, ο Ν. Τόσκας επισημαίνει ότι, “δυστυχώς, η σημερινή κυβέρνηση δεν αντιλήφθηκε έγκαιρα το πρόβλημα και διστάζει να ζητήσει από την Ε.Ε. τις αποφασισμένες την εποχή της προηγούμενης κυβέρνησης κυρώσεις”, ενώ σε σχέση με την ενίσχυση της άμυνας της χώρας μας υπογραμμίζει ότι “η δομή, η εκπαίδευση όλου του προσωπικού θα πρέπει να αναπροσανατολιστεί από τα καθήκοντα φύλαξης στα καθήκοντα του μαχητή”.

Τέλος, σε σχέση με την ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο Ν. Τόσκας συμβουλεύει “συντροφικότητα χωρίς υπεροψίες και ‘καβαλήματα καλαμιού’. Μιλάμε απλά, ακούμε και λέμε την αλήθεια σαν όρο πολιτικής αναγκαιότητας. Κατεβαίνουμε κάτω, μια και δεν έχουμε δικά μας ΜΜΕ. Πλησιάζουμε τους ταλαντευόμενους. Μιλάμε με τους ανθρώπους με τους οποίους έχουμε κοινά ταξικά συμφέροντα”.

* Πώς σχολιάζετε την έξαρση της αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας; Αποτελεί «εντολή» του υπουργείου ή υπάρχει αυτονόμηση συγκεκριμένων πυρήνων στο εσωτερικό της Ελληνικής Αστυνομίας;

Η σημερινή κυβέρνηση της Ν.Δ. εδώ και τέσσερα χρόνια προτάσσει το δόγμα “νόμου και τάξης” για να εκθέσει την προηγούμενη κυβέρνηση, να ενεργοποιήσει δικαιολογημένα πολλές φορές ανακλαστικά του πολίτη και να εφαρμόσει στη συνέχεια σκληρά μέτρα που θα καλύψουν αντεργατικές και αντιλαϊκές πολιτικές. Την ίδια στιγμή που μειωνόταν η εγκληματικότητα, εξαλειφόταν η τρομοκρατία και ήταν ελάχιστα τα περιστατικά αστυνομικής βίας, τα ΜΜΕ της εξεγείρονταν για το αντίθετο. Διαστρέβλωναν τα πάντα και χρησιμοποιούσαν κάθε περιστατικό εγκλήματος ή ακόμη και παραβατικότητας για να ισχυριστούν ότι υπήρχε ανομία.

Τώρα, εγκλωβισμένη από τα δικά της συνθήματα, η κυβέρνηση θεώρησε ότι οι μηχανισμοί θα μπορούσαν να καταστείλουν εύκολα την όποια αντίδραση (νεανική/αριστερίστικη) στα Εξάρχεια, όπως είχαν υποσχεθεί. Προσπάθησαν να πείσουν ότι η “καρδιά” του προβλήματος της ασφάλειας είναι εκεί. Δεν έδωσαν το βάρος που έπρεπε στην αστυνόμευση στην υπόλοιπη Αττική, αυξήθηκε η εγκληματικότητα και η παραβατικότητα, αλλά διέσπειραν και το όποιο πρόβλημα υπήρχε στα Εξάρχεια σε όλη την Αθήνα.

Έδρασαν με απόλυτη βιαιότητα σαν να είχαν απέναντί τους τρομοκράτες και γι’ αυτό επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν για πρώτη φορά τα ΕΚΑΜ, μονάδα που έχει ως αποστολή την αντιμετώπιση τρομοκρατών, αεροπειρατών κ.λπ. και η οποία κάνει στρατιωτική εκπαίδευση. Επιπλέον έδρασαν χωρίς πληροφορίες, στη λογική “πρώτα ενεργώ και μετά διαπιστώνω”.

Είναι προφανές ότι οι προτεραιότητες (καταλήψεις, σκληρή καταστολή, κεντρικά σημεία αντί περιφέρειας Αθήνας) καθορίζονται από το υπουργείο και έπειτα “λύνονται τα χέρια”΄συγκεκριμένων μονάδων για να εκτελέσουν με όποιο τρόπο θέλουν την αποστολή τους και στη συνέχεια δικαιολογούνται από τον πολιτικό τους προϊστάμενο. Δεν τέθηκαν τα προβλεπόμενα νομικά όρια όπως και τα όρια αναλογικότητας στη χρήση βίας.

Η ανακύκλωση της βίας (αυτής που εμείς είχαμε μειώσει σημαντικά) και η ένταση φοβάμαι ότι τροφοδοτείται και θα είναι σε βάρος όλων μας, όπως ανέφερε η καθηγήτρια Μαίρη Μπόση. Αυτός ο συνδυασμός προτεραιοτήτων με βάση επικοινωνιακούς στόχους, χωρίς έλεγχο αυτονόμησης και στη συνέχεια δικαιολόγηση είναι επικίνδυνος για τη Δημοκρατία.

* Τα 4,5 χρόνια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν αρκετά για την αναμόρφωση της Αστυνομίας και τη βελτίωση της σχέσης της με τους πολίτες; Τί έπρεπε να έχει γίνει και δεν έγινε;

Δυστυχώς, ούτε οι συνειδήσεις ούτε το πλέγμα των κανονισμών, οδηγιών, συνηθειών αλλάζει σε 4,5 χρόνια. Όταν μάλιστα από την πρώτη μέρα είχαμε να αντιμετωπίσουμε το μεταναστευτικό, δεν υπήρχαν χρήματα για τα βασικά και αντιμετωπίζαμε έναν “ανταρτοπόλεμο” κριτικής από όλα τα κόμματα αλλά ενίοτε και από μερίδα της δικής μας πλευράς, που δεν κατανοούσε ότι δεν γίνονταν όλα σε μια μέρα. Καταργήσαμε την ομάδα ΔΕΛΤΑ, η οποία προκαλούσε ένταση, δεν είχε οργανωτική δομή, που σημαίνει δεν μπορούσαν να καταλογιστούν ευθύνες, και ενεργούσε άναρχα. Μάλιστα, γι’ αυτούς τους λόγους, υψηλόβαθμα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. είχαν προτείνει το 2014 την κατάργησή της.

Σε εποχή Μνημονίων έπρεπε να μειωθεί η ένταση. Με εμάς οι αυθαιρεσίες ήταν λίγες και η εγκληματικότητα μειώθηκε και μάλιστα σε εποχή κρίσης. Οι προτεραιότητες ήταν η αντιμετώπιση του εγκλήματος, η δυτική Αττική, τα ναρκωτικά, το σκληρό έγκλημα, η εξάλειψη της εσωτερικής τρομοκρατίας και η αποτροπή πλήγματος από τζιχαντιστές. Αυτά τα πετύχαμε. Και η συμπεριφορά των αστυνομικών προς τους πολίτες βελτιώθηκε.

Εκκενώσαμε την Ειδομένη με 15.000 πρόσφυγες χωρίς να ανοίξει μύτη. Είχαμε εκκενώσει την κατοικία που πρόσφατα έγινε θέμα στο Κουκάκι χωρίς επικοινωνιακή φιέστα καθώς και άλλες χωρίς να υπάρξουν βιαιότητες. Ξεκινήσαμε, αλλά όχι όσο γρήγορα έπρεπε, την αναμόρφωση των προγραμμάτων εκπαίδευσης των αστυνομικών σχολών και δεν υπήρξε πλήρης έλεγχος συγκεκριμένων ομάδων εντός της Αστυνομίας.

Τα κλειστά κέντρα θα γίνουν εστία πολλαπλών εξεγέρσεων

* Ήσασταν υπουργός κατά τη διάρκεια των μεγαλύτερων προσφυγικών ροών που γνώρισε η χώρα. Ποιες ήταν οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ που επέτρεψαν την ομαλή διαχείριση του ζητήματος; Γιατί η σημερινή κυβέρνηση δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε μικρότερες ροές;

Στη διάρκεια του 2015-16, η κατάσταση ήταν τρομερά δύσκολη. Είχαμε μέχρι και 10.000 εισόδους προσφύγων την ημέρα, στα νησιά. Έπρεπε να κατασκευάσουμε καταυλισμούς και να φροντίσουμε αυτούς τους ανθρώπους. Κάθε πρωί συναντιόμαστε ο Μουζάλας, ο Βίτσας ο Ρήγας κι εγώ για να πάρουμε αποφάσεις. Κεντρικό ρόλο έπαιζε το υπ. Μεταναστευτικής Πολιτικής. Μετά τη σταθεροποίηση της κατάστασης, δεν αφήσαμε ποτέ να γίνουν τα νησιά “μαύρες τρύπες” όπως πιθανόν ήθελαν στην Ευρώπη. Υπήρξε σταδιακή εγκατάσταση των προσφύγων σε σπίτια, καταυλισμούς αλλά και πίεση στην Ευρώπη για απορρόφηση κάποιου αριθμού. Ποτέ δεν αφήσαμε στα νησιά περισσότερους από 15.000.

Τώρα βρίσκονται 41.000 και η κυβέρνηση έχει πελαγώσει. Αυτό είναι αποτέλεσμα της αδράνειάς της το καλοκαίρι, της συνεχούς αλλαγής υπευθύνων και όλα αυτά γιατί νόμιζε ότι με σκληρή στάση και επιστροφές χωρίς διαδικασίες θα αντέστρεφε τις ροές. Τα κλειστά κέντρα όταν κατασκευαστούν θα γίνουν εστίες πολλαπλών εξεγέρσεων και δημιουργίας έντασης. Τα νησιά θα γίνουν “μαύρες τρύπες” και η υπόλοιπη Ευρώπη θα είναι τότε ευχαριστημένη, δεν θα πιέζεται και δεν θα βοηθάει.

* Προέρχεστε από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη νέα όξυνση των ελληνοτουρκικών. Υπάρχει ποιοτική διαφορά σήμερα σε σχέση με τις κρίσεις του 1987 και του 1996;

Οι κρίσεις προηγούμενων ετών αφορούσαν διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο. Η σημερινή όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων σχετίζεται με πλέγμα τουρκικών διεκδικήσεων που αφορά τα ενεργειακά και ξεκινά από την κυπριακή ΑΟΖ, τη νοτιοανατολική Μεσόγειο, νότια της Κρήτης, και φτάνει μέχρι τη Λιβύη και τις χώρες του Μαγκρέμπ.

Η Τουρκία χρησιμοποιώντας το στρατιωτικό της δυναμικό προσπαθεί να ελέγξει τις ενεργειακές οδούς/πηγές προκειμένου να τροφοδοτήσει τα μεγαλοϊδεατικά της σχέδια. Δυστυχώς, η σημερινή κυβέρνηση δεν αντιλήφθηκε έγκαιρα το πρόβλημα και διστάζει να ζητήσει από την Ε.Ε. τις αποφασισμένες την εποχή της προηγούμενης κυβέρνησης κυρώσεις προς τη γείτονα.

Η δεκαετία των Μνημονίων έχει αφήσει την Ελλάδα «πίσω» σε σχέση με την Τουρκία όσον αφορά τα εξοπλιστικά προγράμματα κι ιδιαίτερα τις νέες τεχνολογίες που σχετίζονται με αυτά; Πώς θα πρέπει να ανταποκριθεί η χώρα μας;

Την εποχή των “παχιών αγελάδων” τα εξοπλιστικά δεν προσανατολίζονταν αποκλειστικά στις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων. Στη διάρκεια των Μνημονίων υπήρξε απότομη καθυστέρηση κάλυψης βασικών αναγκών. Οι προτεραιότητες τώρα θα πρέπει να προσανατολιστούν στην συντήρηση των υπαρχόντων μέσων και συστημάτων και την προγραμματισμένη αγορά απαραίτητων μέσων για τα επόμενα χρόνια. Πολλές φορές τα απαραίτητα δεν είναι τα ακριβότερα. Κάποια ταχύπλοα για τα νησιά ή κάποια drones που μπορούν να κατασκευαστούν στην Ελλάδα δεν χρειάζονται πολλά χρήματα.

Βέβαια, η τεχνολογία από μόνη της δεν αλλάζει τον συσχετισμό δύναμης. Η δομή, η εκπαίδευση όλου του προσωπικού που θα πρέπει να αναπροσανατολιστεί από τα καθήκοντα φύλαξης (κατάλοιπο του Εμφυλίου και της ευθυνοφοβίας διοικήσεων) στα καθήκοντα του μαχητή, και το ηθικό που έχει σχέση με την πατριωτική αντίληψη θα δώσουν πολλαπλασιαστική δύναμη.

* Πώς αξιολογείτε τους πρώτους έξι μήνες της κυβέρνησης Μητσοτάκη; Πιστεύετε ότι ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των ψηφοφόρων της;

Τους πρώτους έξι μήνες η κυβέρνηση προσπάθησε να εδραιώσει την εξουσία της όπως έκαναν οι παλιές κυβερνήσεις της Δεξιάς. Εκμεταλλεύτηκε την οικονομική σταθερότητα που κληρονόμησε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια χρησιμοποίησε την καταστολή, την εξαπάτηση και ένα συνδυασμό μικρής ικανοποίησης προσδοκιών των ψηφοφόρων της αλλά και των οικονομικά ισχυρότερων. Μείωσε το κοινωνικό μέρισμα ώστε 3 εκατ. άνθρωποι δεν θα το πάρουν.

Με την εξαπάτηση και τον εκφοβισμό εφαρμόζει πολιτική “περικύκλωσης” των εργαζόμενων ώστε να μπορέσει να δώσει ανενόχλητη τη μεγάλη πίτα στην οικονομική ολιγαρχία, από την οποία εξαρτάται. Οι ψηφοφόροι της το καταλαβαίνουν σταδιακά, θα περάσει όμως χρόνος και αυτό έχει να κάνει με τις δικές μας ευθύνες για μια ορατή πολιτική των πολλών.

* Ποια είναι η εκτίμησή σας για την πορεία ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία; Τί πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία προκειμένου να καταφέρει να κατακτήσει εκ νέου την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των πολιτών;

Όταν ο πολιτικός σου αντίπαλος έχει κάνει μέτωπο, οφείλεις να κάνεις κι εσύ. Όταν ο αντίπαλος προσπαθεί να σε αποδυναμώσει ιδεολογικά, έχεις υποχρέωση να ενισχύσεις τις ιδεολογικές σου γραμμές και την πολιτική σου στόχευση. Πρέπει να καθορίσουμε τον “εχθρό” μας. Η οικονομική ολιγαρχία ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις και έχει καθηλώσει τη χώρα, ενώ δεν παράγει τίποτα, εκτός από ποδόσφαιρο και κανάλια. Τα νέα μέλη που έρχονται δεν θέλουν μια πολιτική ίδια με αυτή που είχαν ακολουθήσει μέχρι τώρα και δεν θέλουν αποκλεισμούς. Θέλουν πολιτική στόχευση σαν κι αυτή που τους είχαν υποσχεθεί παλιότερα αλλά θέλουν και μια αριστερή πολιτική με ρεαλισμό.

Προτεραιότητα στη μείωση των ανισοτήτων, την προστασία του περιβάλλοντος, την προστασία των κοινών αγαθών (νερό, ρεύμα, βασικές ανάγκες) και την απασχόληση με σεβασμό στον άνθρωπο και τις γνώσεις του. Συντροφικότητα χωρίς υπεροψίες και “καβαλήματα καλαμιού”. Μιλάμε απλά, ακούμε και λέμε την αλήθεια σαν όρο πολιτικής αναγκαιότητας. Κατεβαίνουμε κάτω, μια και δεν έχουμε δικά μας ΜΜΕ. Πλησιάζουμε τους ταλαντευόμενους. Μιλάμε με τους ανθρώπους με τους οποίους έχουμε κοινά ταξικά συμφέροντα. Προχωράμε απλά, συστηματικά και με σταθερό βηματισμό.