6 Ιουνίου του 1943:Πεθαίνει ο πρώτος ΓΓ του ΚΚΕ (Παντελής Πουλιόπουλος)

Ο Παντελής Πουλιόπουλος (10 Μαρτίου 1900 – 6 Ιουνίου 1943) ήταν κομμουνιστής ηγέτης και ο πρώτος Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ) από το 1924 έως το 1926. Υπήρξε ιδρυτής του τροτσκιστικού ρεύματος στην Ελλάδα. Εκτελέστηκε από τους Ιταλούς τον Ιούνιο του 1943.

Η βιογραφία του

Το ΣΕΚΕ ολοκληρώνει την διαδρομή του ως τέτοιο και στο 3ο Έκτακτο Συνέδριό του, μετονομάζεται σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδα και εντάσσεται οριστικά στους κόλπους της Διεθνούς, αποδεχόμενο τους 21 όρους εισδοχής. Στο 3ο Συνέδριο επικυρώνεται η αλλαγή του ονόματος του κόμματος και ξεκινά πλέον η μπολσεβικοποίησή του, έξι σχεδόν χρόνια μετά την ίδρυση του ΣΕΚΕ με βάση τις αρχές του Μαρξισμού – Λενινισμού. Στο Συνέδριο εκλέγεται 15μελής ΚΕ με γραμματέα τον νομικό (3ος στους 5 γραμματείς) που έχει έρθει από το μικρασιατικό μέτωπο μετά την κατάρρευσή του το 1922 και είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Παλαιών Πολεμιστών και Θυμάτων Στρατών.

Ήταν ο Παντελής Πουλιόπουλος που γεννήθηκε στη Θήβα στις 10 Μαρτίου 1900. Ήταν γιος του Νικολάκη Πουλιόπουλου, εμπόρου με καταγωγή από την Ήπειρο, και είχε άλλα πέντε αδέλφια. Τελείωσε το Γυμνάσιο στη γενέτειρά του Θήβα και το 1919 μπήκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Την ίδια χρονιά εντάχτηκε στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος (ΣΕΚΕ), τον πρόδρομο του ΚΚΕ.

Το 1920 είχε υπηρετήσει στον Ελληνικό Στρατό κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού πολέμου 1919-1922. Μαζί με τον Γιώργη Νίκολη ήταν από τους κύριους οργανωτές της αντιπολεμικής δράσης στο μέτωπο. Συμμετείχε στη σύνταξη της εφημερίδας Ερυθρός Φρουρός και στην οργάνωση αντιπολεμικών κομμουνιστικών πυρήνων στις μονάδες της Στρατιάς Μικράς Ασίας. Οι προκηρύξεις του Κεντρικού Συμβουλίου των κομμουνιστών φαντάρων του μετώπου είναι συνήθως γραμμένες από το χέρι του Πουλιόπουλου.

Συνελήφθη το Μάιο του 1922 για την αντιπολεμική του δράση και παραπέμφθηκε σε στρατοδικείο στη Σμύρνη με την προοπτική της εκτέλεσης. Με την κατάρρευση όμως του μετώπου τον Αύγουστο, δραπέτευσε από τις φυλακές του Μπαρτζόβα στα περίχωρα της Σμύρνης και επέστρεψε στην Ελλάδα.

Από το 1923 έως το 1925 έπαιξε ηγετικό ρόλο στο κίνημα των βετεράνων του πολέμου και το 1924 εκλέχτηκε πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Παλαιών Πολεμιστών και Θυμάτων Στρατών, η οποία εξέδιδε την εφημερίδα Παλαιός Πολεμιστής, με κυκλοφορία που έφτανε τα 20.000 φύλλα.

Ο Πουλιόπουλος μαζί με τους Σεραφείμ Μάξιμο και Λευτέρη Σταυρίδη πρωταγωνίστησε στο 3ο Έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ το Δεκέμβρη του 1924, στο οποίο το κόμμα μετονομάστηκε σε ΚΚΕ και αποφασίστηκε η μπολσεβικοποίηση του κόμματος, δηλαδή ο κομμουνιστικός του χαρακτήρας και η ένταξή του στην Κομμουνιστική Διεθνή (ΚΔ). Ο Πουλιόπουλος εκλέχτηκε πρώτος γενικός γραμματέας του ΚΚΕ σε ηλικία 24 ετών και πρωτοστάτησε στη διαγραφή των ιδρυτικών στελεχών του ΣΕΚΕ ως οπορτουνιστών.

Ο Πουλιόπουλος είχε και γνώσεις, ενώ ήταν πολύγλωσσος και είχε ήδη μεταφράσει στα ελληνικά κλασικά μαρξιστικά έργα. Ως ΓΓ του ΚΚΕ παίρνει μέρος στο 5ο Συνέδριο της Διεθνούς στη Μόσχα τον Ιούνιο του 1924 και στην 7η Συνδιάσκεψη της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας, τον επόμενο μήνα που επαναλαμβάνει τη θέση για «Ανεξάρτητη Μακεδονία Θράκη» υπερψηφίζοντας την και πάλι χωρίς σχετική απόφαση της ΚΕ.

Τον Απρίλιο του 1925 η κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου, συλλαμβάνει και φυλακίζει πολλά στελέχη του ΚΚΕ με αφορμή την θέση αυτή. Οι Πουλιόπουλος, Νίκολης, Αποστολίδης, Σκλάβος και Φίτσιος βρίσκονται στις Φυλακές Συγγρού, ενώ ο Σεραφείμ Μάξιμος εξορίζεται στη Σκύρο. Ο Πουλιόπουλος αντικαθίσταται στη θέση του γγ ενώ παραμένει φυλακισμένος από τον Λευτέρη Σταυρίδη. Ο Πουλιόπουλος θα δικαστεί στις 8 Αυγούστου του 1925 και θα καταδικαστεί σε 1,5 χρόνο φυλάκιση για την προπαγάνδιση «Αυτονόμησης της Μακεδονίας και της Θράκης» από το Στρατοδικείο της Αθήνας. Μάρτυρας κατηγορίας στη δίκη ήταν και το πρώην ιδρυτικό μέλος της ΓΣΕΕ Κώστας Σπέρας.

Η απολογία του διαρκεί 5 ώρες. Σ’ αυτήν υπερασπίζεται την αυτονομία της Μακεδονίας και της Θράκης στο πλαίσιο της υπεράσπισης των εθνικών μειονοτήτων και της αυτοδιάθεσης των λαών. Η δίκη συνεχίστηκε τον Φεβρουάριο του 1926 με τις κατηγορίες να απορρίπτονται όμως οι κατηγορούμενοι αντί να απελευθερωθούν εξορίζονται σε Ανάφη, Αμοργό και Φολέγανδρο. Αφήνεται ελεύθερος τον Αύγουστο του 1926, με την πτώση της δικτατορίας του Πάγκαλου.

Σε «Σύσκεψη Παραγόντων» του ΚΚΕ τον Σεπτέμβριο του 1926 εκλέγεται ομόφωνα γραμματέας της ΚΕ, αλλά δεν αποδέχεται την εκλογή του. Ακόμα αρνείται να είναι υποψήφιος στις εκλογές του 1926. Η ΚΕ δεν έλαβε υπόψιν την άρνησή του και τον τοποθέτησε στα ψηφοδέλτια, με τον ίδιο να προχωρά σε δήλωση αποποίησης στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Τίθεται σε διαθεσιμότητα από το κόμμα μέχρι το επόμενο Συνέδριο. Ο Πουλιόπουλος αποσύρεται στη Θήβα και προετοιμάζεται για το Συνέδριο που έχει οριστεί για τον Μάρτιο του 1927.

Είναι η εποχή που στη Σοβιετική Ρωσία, έχει ξεσπάσει η μεγάλη διαμάχη μεταξύ της γραμμής Στάλιν και εκείνης του Τρότσκι για το μέλλον του σοσιαλισμού. Αντίστοιχους κλυδωνισμούς, γνωρίζουν λίγο πολύ όλα τα Κομμουνιστικά Κόμματα του κόσμου. Αντίστοιχα και στο ΚΚΕ, στο 3ο Τακτικό Συνέδριό του τον Μάρτιο του 1927, οι ομαδοποιήσεις έχουν ως εξής: Η ομάδα Πουλιόπουλου είναι της γραμμής Τρότσκι, η ομάδα Χαϊτά, πιστή στη Διεθνή, με την γραμμή Στάλιν ενώ η ομάδα Μάξιμου εμφανίζεται ως κεντρίστικη.

Στο Συνέδριο επικρατεί η ομάδα των Χαϊτά, Ευτυχιάδη, Κολοζώφ, Σιάντου και Θέου και μόνο μετά από παρέμβαση των κεντριστών ανακαλεί την απόφαση για διαγραφή Πουλιόπουλου. Παρόλα αυτά, Πουλιόπουλος και Γιατσόπουλος απομακρύνονται από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος, ενώ τον Σεπτέμβρη του 1927 χάνουν και τον τίτλο του μέλους κατηγορούμενοι ως «λικβινταριστές». Έχουν ήδη εκδόσει την μπροσούρα Νέο Ξεκίνημα, ενώ στη συνέχεια σχηματίζουν την αντιπολιτευτική ομάδα στο ΚΚΕ, Σπάρτακος μαζί με τους κεντριστές Μάξιμο, Σκλάβο, Χαϊνόγλου, σε συντονισμό με την Διεθνή Αριστερή Αντιπολίτευση του Τρότσκι.

Αρνείται όμως να συνενώσει την ομάδα του με τους Αρχειομαρξιστές του Γιωτόπουλου, τους οποίους κατηγορεί για σεχταρισμό απέναντι στο κόμμα. Ο Τρότσκι όμως το 1930, αναγνωρίζει τους Αρχειομαρξιστές ως ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Αριστερής Αντιπολίτευσης, απόφαση που ο Σπάρτακος θα καταδικάσει έντονα. Το 1934 η ομάδα του Πουλιόπουλου θα ενωθεί με ομάδα που διασπάστηκε από τους Αρχειομαρξιστές με επικεφαλής τον Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο) για να σχηματίσουν την Οργάνωση Κομμουνιστών Διεθνιστών Ελλάδας.

Θα συλληφθεί από τη μεταξική δικτατορία του Μεταξά που αργότερα θα τον παραδώσει στους Γερμανούς κατακτητές. στις 6 Ιουνίου του 1943, μαζί με άλλους 105 φυλακισμένους από το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Λάρισας θα εκτελεστεί από τις ιταλικές κατοχικές δυνάμεις στο χωριό Νεζερός, κοντά στο Δομοκό, ως αντίποινα για την ανατίναξη της σήραγγας στο Κούρνοβο από τον ΕΛΑΣ. Ως πολύγλωσσός που ήταν απευθύνθηκε στα ιταλικά στους στρατιώτες του εκτελεστικού αποσπάσματος καλώντας τους να μην τους εκτελέσουν στο όνομα του αντιφασισμού και της διεθνιστικής αλληλεγγύης.

Στις εφημερίδες της εποχής θα καταγραφεί ότι μίλησε στα ιταλικά στους Ιταλούς φαντάρους προτρέποντας τους να εξεγερθούν ενάντια στους ιμπεριαλιστές. Μετά τον πόλεμο θα γίνει γνωστό ότι οι στρατιώτες αρνήθηκαν να τον εκτελέσουν, καθήκον που αναγκάστηκαν να αναλάβουν οι αξιωματικοί.

Η αντίθεση του Πουλιόπουλου με τον Ζαχαριάδη ήταν ότι ο χαρακτήρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν ήταν αντιφασιστικός, αλλά πόλεμος ανταγωνισμού ανάμεσα σε αντίπαλα εθνικά κράτη λόγω της οικονομικής κρίσης, με το πρόσχημα του διαφορετικού εσωτερικού καθεστώτος τους. Για τον Πουλιόπουλο, όπως και για τον Τρότσκι, η εργατική τάξη και το κομμουνιστικό κίνημα δεν έπρεπε να συνταχθούν με τις αντίστοιχες αστικές τάξεις και τα εθνικά κράτη.

Ο δεύτερος Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ Σταυρίδης αναφέρει για τον Πουλιόπουλο ότι: «Ήτο άριστος δικηγόρος και πολλάκις εις δίκας είχε καταπλήξει τους δικαστάς δια την εμβρίθειαν και πολυμάθειάν του και από νομικής απόψεως, διότι είχε μελετήσει και πολλά ξένα νομικά συγγράμματα.

*Το άρθρο αυτό ανήκει στο αφιέρωμα για τους γενικούς γραμματείς του ΚΚΕ με αφορμή τα 100 χρόνια του κόμματος

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “6 Ιουνίου του 1943:Πεθαίνει ο πρώτος ΓΓ του ΚΚΕ (Παντελής Πουλιόπουλος)

Οι Αριστερές δράσεις δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.