Γιατί άραγε η κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει τον πρόεδρο της Τράπεζας της Ελλάδος(ΤτΕ)?

στις

Εδώ και πάρα πολύ καιρό με απασχολούσε αυτό το ερώτημα και προσπάθησα να βρω τον λόγο που δεν μπορεί η εκάστοτε κυβέρνηση να διορίζει τον δικό της πρόεδρο της ΤτΕ, δηλαδή επί της ουσίας να ασκεί έλεγχο στο τραπεζικό σύστημα της χώρας μας και στην έκδοση των χαρτονομισμάτων. Η έρευνα μου δεν ήταν δύσκολη, με μια απλή ματιά στο καταστατικό της ΤτΕ διαπίστωσα την αλήθεια και διαπίστωσα πως η λειτουργία της ΤτΕ δεν είναι τίποτα μπροστά στην λειτουργία του νέου υπερταμείου, που ενδεχομένως έχουν δίκιο οι επικριτές του αλλά πρέπει να κοιτάξουν παράλληλα και άλλα ξεπουλήματα που έχουν γίνει στο παρελθόν και είναι χειρότερα από αυτά που ζούμε σήμερα. Δεν θα πάρω θέση για την διοίκηση της ΤτΕ, δεν με ενδιαφέρει άλλωστε και το άρθρο δεν αναφέρεται σε κανέναν ονομαστικά αλλά στον τρόπο λειτουργία της. Πάμε λοιπόν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας για να απαντήσουμε σε κάποια ερωτήματα.

Το 1841 την εποχή δηλαδή του βασιλέως Όθωνα ιδρύεται η γνωστή σε όλους μας Εθνική τράπεζα της Ελλάδος, όπου είχε δύο λειτουργίες, πρώτον την έκδοση των χαρτονομισμάτων και δεύτερον την εμπορική λειτουργία που έχει μέχρι σήμερα. Η εθνική τράπεζα της Ελλάδος κράτησε το δικαίωμα της ως προς την έκδοση των νομισμάτων μέχρι το 1928, όπου τον ρόλο αυτό ανέλαβε η ΤτΕ. Από την πρώτη της μέρα η εθνική τράπεζα ήταν  μια ανώνυμη ιδιωτική εταιρεία με έδρα την Αθήνα και με κεφάλαιο 5.000.000 δραχμών, μοιρασμένο σε 5000 μετοχές των 1000 δραχμών. Το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών το είχε η οικογένεια Ρότσιλντ (55% δηλαδή 2500 μετοχές), το ελληνικό κράτος είχε μόλις το 20% των μετοχών και το υπόλοιπο ποσοστό μοιραζόταν μεταξύ Ελλήνων και ξένων επενδυτών, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Λουδοβίκος Α’ της Βαυαρίας. Η Εθνική τράπεζα ελεγχόταν όμως εν μέρει από το ελληνικό κράτος. Το 1928 όμως έχασε κάθε δικαίωμα το ελληνικό κράτος ως προς τη έκδοση χαρτονομισμάτων και ως προς τον έλεγχο του τραπεζικού συστήματος με την υπογραφή του πρωτοκόλλου της Γενεύης το 1927. Μιλάμε για λίγα χρόνια μετά από την μικρασιατική καταστροφή και την Α’ Ελληνική δημοκρατία με πρόεδρο τον Παύλο Κουντουριώτη και Πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη. Η κυβέρνηση αυτή θέλοντας να υπογράψει την έγκριση ενός δανείου 9.000.000 λιρών υπέγραψε μαζί με τις κυβερνήσεις της Μεγάλη Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας το πρωτόκολλο της Γενεύης στις 15 Σεπτεμβρίου του 1927, όπου στο άρθρο 4 προβλεπόταν η ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος και πέρασε με νόμο του ελληνικού κράτους  (Νόμος 3423/7-12-1927/ΦΕΚ Α’ 298) η ίδρυση της. Η τράπεζα άρχισε να λειτουργεί στις 15 Μαΐου του 1928 με προσωπικό 500 ατόμων. Στη συνέχεια, η Τράπεζα άνοιξε έναν αριθμό πρακτορείων και υποκαταστημάτων κυρίως για την τροφοδότηση των τοπικών αγορών σε χαρτονόμισμα και για τη διενέργεια πληρωμών ή/και εισπράξεων για λογαριασμό του Δημοσίου. Στις 4 Απριλίου 1938 η έδρα της Τράπεζας μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση.

Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι κρατική, αλλά μια Ανώνυμη Εταιρεία. Έχει ειδικά προνόμια, ειδικές αρμοδιότητες αλλά και περιορισμούς, όπως ότι δεν μπορεί να λειτουργεί ως εμπορική τράπεζα και το ποσοστό του ελληνικού κράτους στη μετοχική της σύνθεση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 35% όπως ορίζεται στο καταστατικό της. Κατά τη διατύπωση του άρθρου 29 του καταστατικού της, «Ο Διοικητής και οι Υποδιοικητές διορίζονται για μία εξαετία, με Προεδρικό Διάταγμα, μετά πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, κατόπιν προτάσεως του Γενικού Συμβουλίου της Τράπεζας». Ανώτερο όργανο της τράπεζας είναι η Γενική Συνέλευση των Μετόχων, όπου εκπροσωπείται το σύνολο των μετόχων. Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους η Τράπεζα της Ελλάδος και τα μέλη των οργάνων της δεν ζητούν ούτε δέχονται οδηγίες από την Κυβέρνηση. Βάσει του καταστατικού κανείς αντιπρόσωπος του Δημοσίου δεν έχει δικαίωμα να ελέγξει τα βιβλία της τράπεζας σε κανένα από τα καταστήματα της πλην του επιτρόπου του κράτους ο οποίος μπορεί να ζητήσει στοιχεία αλλά υποχρεούται να τηρεί αυστηρή εχεμύθεια.

Έτσι η υπάρχουσα διοίκηση που δημιουργήθηκε το 2014 με διοικητή τον Γιάννη Στουρνάρα θα είναι εκεί βρέξει-χιονίσει μέχρι το 2020 χωρίς καμία κυβέρνηση να έχει δικαίωμα να τον μετακινήσει. Η ΤτΕ μέχρι το 2002 ήταν η αποκλειστική εκδοθείσα αρχή του μέχρι τότε νομίσματός μας, δηλαδή της δραχμής και από το 2002 και μετά έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπως γίνανε και οι υπόλοιπες τράπεζες αναλόγου χαρακτήρα στην υπόλοιπη ευρωζώνη. Η ΤτΕ το 2004 είχε περίπου το 1,9% των μετοχών της ΕΚΤ και είναι η αποκλειστικά υπεύθυνη για την χάραξη της νομισματικής πολιτικής της χώρας μας από το 1928 μέχρι σήμερα. Πέρα βέβαια από την έκδοση των χαρτονομισμάτων έχει και άλλες αρμοδιότητες, που ουσιαστικά είναι και οι πιο βασικές στην οικονομία μιας χώρας, δηλαδή:

  • Στα πλαίσια του συστήματος κεντρικών τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχει στη χάραξη της ενιαίας νομισματικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ και την εφαρμόζει στην Ελλάδα, για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
  • Με την έγκριση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εκδίδει στο Ίδρυμα Εκτύπωσης Τραπεζογραμματίων και Αξιών (ΙΕΤΑ) χαρτονομίσματα ευρώ, τα οποία κυκλοφορούν ως νόμιμο χρήμα, και είναι αρμόδια για την κυκλοφορία και διαχείριση των χαρτονομισμάτων και κερμάτων ευρώ στην Ελλάδα.
  • Είναι αρμόδια για την παρακολούθηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
  • Κατέχει και διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας.
  • Εποπτεύει τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας.
  • Διατηρεί τραπεζικούς λογαριασμούς του Ελληνικού Δημοσίου και Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.
  • Επιβλέπει τα συστήματα και τα μέσα πληρωμών.
  • Διαχειρίζεται μέρος του συναλλαγματικού αποθέματος και χρυσού της Ελλάδας.
  • Συλλέγει στατιστικά στοιχεία από νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
  • Καταρτίζει και δημοσιεύει τα νομισματικά και πιστωτικά μεγέθη και παρακολουθεί τις οικονομικές συγκυρίες κάθε εποχής και εκδίδει αναλύσεις σχετικά με αυτές.

Τέλος πριν πούμε τίποτα άλλο θα πρέπει να πούμε γιατί ιδρύθηκε η συγκεκριμένη τράπεζα. Η βασική αιτία ήταν ο πρόγονος του ΟΗΕ, δηλαδή η κοινωνία των εθνών, που θεωρούσε ασύμβατο η τράπεζα μίας χώρας η οποία έχει το εκδοτικό προνόμιο (να τυπώνει δηλαδή χρήμα), να ασκεί ταυτόχρονα και εμπορική δραστηριότητα. Ζητήθηκε λοιπόν από την Ελληνική Κυβέρνηση να πάψει η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία εκτύπωνε μέχρι τότε τα χαρτονομίσματα στην Ελλάδα, να είναι ταυτόχρονα και εμπορική.  Η Ελληνική Κυβέρνηση του Ζαΐμη βάσει αυτής της λογικής αποφάσισε να  ιδρυθεί μια νέα τράπεζα, στην οποία θα μεταφέρονταν τόσο το εκδοτικό προνόμιο όσο και όλες οι υπηρεσίες και τα λογιστικά μεγέθη που απέρρεαν από τη δραστηριότητα αυτή και αυτό ήταν συνυφασμένο και με το πρωτόκολλο της Γενεύης όπου η Ελλάδα θα έπαιρνε το ποσό των 9 εκατομμυρίων λιρών για να ξεπεράσει την βαθιά κοινωνική, οικονομική, και πολιτική κρίση που δημιούργησε στην χώρα μας η  Μικρασιατική Καταστροφή και το τέλος του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου.

Και πάμε τώρα να μιλήσουμε για το υπερταμείο, που θα βρίσκεται υπό τον έλεγχο ενός εποπτικού συμβουλίου, που θα έχει 5 μέλη με 3 από αυτά να διορίζονται από την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση και 2 από τους θεσμούς, άρα η ελληνική κυβέρνηση θα έχει το επάνω χέρι και επιπλέον για τη συγκρότηση αυτού του συμβουλίου η κάθε πλευρά θα έχει το δικαίωμα να θέτει βέτο στον ορισμό κάποιου προσώπου που θα προτείνεται. Βεβαίως και αυτό θα σημαίνει ιδιωτικοποιήσεις αλλά το πάνω χέρι σε αυτές θα έχει το ελληνικό κράτος ενώ οι παλαιές εταιρείες δεν θα διαλυθούν αλλά θα είναι θυγατρικές του υπερταμείου, μιλάμε για τον ΤΑΙΠΕΔ, το ΤΧΣ και την ΕΤΑΔ. Ξεπούλημα ενδεχομένως έγινε και ενδεχομένως να έχουν δίκιο αυτοί που κρίνουν αλλά πριν από αυτό έχουν γίνει και άλλα πιο σημαντικά ξεπουλήματα και είναι καιρός να τα συζητήσουμε αυτά, γιατί στο υπερταμείο θα συμμετέχει το ελληνικό κράτος ενώ στην ΤτΕ δεν έχει δικαίωμα το ελληνικό κράτος να ασκήσει έλεγχο και αν το έχει δεν τον δημοσιοποιεί και αυτό δεν συμβαίνει εδώ και μια δεκαετία ας πούμε αλλά κοντά έναν αιώνα. Βεβαίως δεν ασκούμε καμία κριτική στην διοίκηση της ΤτΕ αλλά εξηγούμε την δομή της και αυτό από μόνο του συνιστά έγκλημα κατά του ελληνικού λαού.

ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΕΝΑ

Advertisements

Οι Αριστερές δράσεις δημοσιεύουν κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s